PROKOP

Prokop Knittel urodził się około 1866 roku w Warszawie jako najstarszy syn Hermana Knittla, majstra stolarskiego, i jego drugiej żony, Rozalii z Bentzów. Wychowywał się w środowisku warszawskiego mieszczaństwa ewangelickiego o silnych tradycjach rzemieślniczych. Jego ojciec był stolarzem, a dziadek, Karol Knittel, majstrem postrzygackim w Kaliszu.

Rodzinny porządek załamał się pod koniec lat siedemdziesiątych XIX wieku. Herman zmarł prawdopodobnie między 1878 a 1881 rokiem, a 27 lutego 1881 roku zmarła również Rozalia. Pozostawiła pięcioro nieletnich dzieci: około piętnastoletniego Prokopa, czternastoletnią Helenę, trzynastoletnią Annę, dziewięcioletniego Władysława i około trzyletniego Konstantego Augusta.

Jako najstarszy z rodzeństwa Prokop zapewne musiał wcześniej niż rówieśnicy wejść w dorosłość i uczestniczyć w sprawach rodzinnych. Ze wspomnień Adolfa Daaba wynika, że po śmierci Rozalii nad małoletnimi Knittlami ustanowiono radę opiekuńczą, do której należał ojciec Adolfa, Jan Filip Daab. Rodzeństwo pozostawało więc pod formalną opieką dorosłych krewnych i osób związanych z zaprzyjaźnioną rodziną Daabów.

O młodości samego Prokopa i jego wykształceniu zachowało się niewiele wiadomości. Jednym z nielicznych śladów jego aktywności z lat dziewięćdziesiątych jest udział, wspólnie z młodszym bratem Władysławem, w składce na kolonie letnie dla dzieci.

Rodzina Daabów i nowe środowisko

Bliskie związki Knittlów z Daabami istniały jeszcze przed zawarciem małżeństw pomiędzy członkami obu rodzin. Adolf Daab wspominał częste wizyty, wspólne zabawy i wycieczki, a znajomość obu rodzin określał jako coraz bardziej serdeczną. W 1883 roku Helena Knittel poślubiła jego starszego brata Leopolda Daaba. Małżeństwo to jeszcze bardziej zacieśniło istniejące kontakty.

Dwa lata później Rozalia Anna Knittel związała się z Janem Powarowem, księgarzem współpracującym z firmą W. M. Istomina. Po jego śmierci w 1895 roku Anna w 1897 roku poślubiła Adolfa Daaba, młodszego brata Leopolda. Rodziny Knittlów i Daabów zostały w ten sposób podwójnie spowinowacone. Równocześnie Knittlowie funkcjonowali coraz szerzej w środowiskach handlowych, przedsiębiorczych, urzędniczych i inteligenckich Warszawy.

Wawer – początki inwestycji

Kluczowym elementem biografii Prokopa stało się zaangażowanie w rozwijający się podwarszawski Wawer.

Na urzędowo poświadczonej kopii planu parcelacyjnego z 1896 roku pojawia się nazwisko Knittel wśród właścicieli lub osób zainteresowanych parcelacją gruntów w sąsiedztwie Fortu Wawer. Przy nazwisku znajduje się robocza adnotacja własnościowo-parcelacyjna, a w przypisanym mu obszarze zaznaczono cztery istniejące obiekty. Dokument nie pozwala stwierdzić, że wszystkie zostały wzniesione przez Prokopa, pokazuje jednak, że Knittel należał do osób uczestniczących w procesie parcelacji terenu już w połowie lat dziewięćdziesiątych XIX wieku.

Jeszcze wyraźniejsze świadectwo pochodzi z 1900 roku. W „Kurjerze Warszawskim” ukazały się ogłoszenia dotyczące wynajmu willi Knittla w Wawrze. Oferowano pięć pokoi, kuchnię, wannę, prysznic i oddzielny ogród, a ponadto „inne mniejsze lokale”. Wskazuje to, że przed ślubem Prokopa z Marią Jurjewą istniało już rozwinięte przedsięwzięcie letniskowo-mieszkaniowe, przeznaczone przynajmniej częściowo na wynajem.

Chronologia ta jest ważna. Prokop wszedł w świat nieruchomości i inwestycji wawerskich najpóźniej w latach dziewięćdziesiątych XIX wieku, a więc przed małżeństwem z Marią Jurjewą w 1902 roku. Nie można zatem przypisywać jego pierwszych inwestycji kontaktom wynikającym z tego małżeństwa. Możliwe natomiast, że już wcześniejsze związki rodzinne — z Daabami i Powarowem — ułatwiały mu funkcjonowanie w szerszym środowisku warszawskiego biznesu i administracji. 

Małżeństwo z Marią Jurjewą

26 sierpnia 1902 roku, mając około 36 lat, Prokop Knittel zawarł związek małżeński z Marią Jefimowną Jurjewą, lat 27, córką zmarłego kapitana armii rosyjskiej Eufemiusza (Jefima) Jurjewa. W akcie ślubu występuje jako Prokopij Hermanowicz Knittel, mieszczanin miasta Warszawy, wyznania prawosławnego. Maria również była prawosławna. Ceremonia odbyła się w warszawskiej prawosławnej parafii Zaśnięcia Najświętszej Marii Panny.

Informacja o wyznaniu Prokopa jest szczególnie istotna, ponieważ pochodził on z rodziny ewangelickiej. Jego rodzice i wcześniejsze pokolenia Knittlów należały do warszawskiego środowiska luterańskiego. Skoro w akcie ślubu z 1902 roku został jednoznacznie określony jako prawosławny, musiał wcześniej formalnie przyjąć prawosławie. Nie wiadomo jednak, kiedy dokładnie nastąpiła konwersja ani jakie były jej motywy. Najbardziej naturalnym jej kontekstem wydaje się planowane małżeństwo z prawosławną Marią.

Małżeństwo łączyło dwa odmienne środowiska. Prokop wyrastał z warszawskiego mieszczaństwa o rzemieślniczych i ewangelickich korzeniach, natomiast Maria należała do rosyjsko-prawosławnego kręgu wojskowego i urzędniczego. Ślub nie zapoczątkował ekonomicznej pozycji Prokopa, która była widoczna już wcześniej, ale niewątpliwie poszerzył jego środowisko rodzinne i towarzyskie o krąg rosyjskiej administracji i zawodowego wojska.

Szczególnie wymowny jest skład czterech świadków, w prawosławnej tradycji określanych także jako poręczyciele. Wszyscy byli związani z rosyjskim aparatem państwowym – sądownictwem, administracją lub wojskiem.

Po stronie Prokopa wystąpili Michaił Pietrowicz Aleksiejew, radca kolegialny i członek Warszawskiego Sądu Okręgowego, oraz Aleksandr Iwanowicz Zacharow, asesor kolegialny. Radca kolegialny należał wówczas do VI klasy rosyjskiej Tabeli Rang, asesor kolegialny zaś do klasy VIII. Aleksiejew zajmował więc stosunkowo wysoką pozycję w carskim wymiarze sprawiedliwości. W przypadku obu urzędników nie udało się dotąd odnaleźć wystarczająco pewnych źródeł, które pozwalałyby odtworzyć ich dalsze losy; ich nazwiska oraz imiona i patronimiki były w Imperium Rosyjskim na tyle częste, że identyfikacja na podstawie samych danych osobowych byłaby ryzykowna.

Świadkami Marii byli Paulin Paulinowicz Zdanowicz, asesor kolegialny i członek Warszawskiego Sądu Handlowego, oraz Iwan Iwanowicz Maksimowicz, sztabs-kapitan armii rosyjskiej.

Najwięcej udało się ustalić o Zdanowiczu. Wyjątkowo charakterystyczne połączenie imienia, patronimiku i nazwiska oraz ciągłość kariery prawniczej pozwalają z dużym prawdopodobieństwem utożsamić świadka ślubu z późniejszym sędzią II Rzeczypospolitej. Po 1918 roku Zdanowicz kontynuował działalność w polskim wymiarze sprawiedliwości. W 1920 roku był sędzią Sądu Pokoju w Łodzi, następnie sędzią Sądu Okręgowego, a w 1923 roku został konsultantem prawnym Ministerstwa Sprawiedliwości. W kolejnych latach doszedł do stanowiska sędziego apelacyjnego i pracował w Ministerstwie Sprawiedliwości nad zagadnieniami prawa obowiązującego na terenach dawnego zaboru rosyjskiego. Uczestniczył również w pracach związanych z ujednoliceniem polskiego prawa procesowego. W 1935 roku został odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi.

Oznacza to, że jednym ze świadków ślubu Prokopa i Marii był prawnik, który rozpoczął karierę jeszcze w sądownictwie Imperium Rosyjskiego, a po odzyskaniu przez Polskę niepodległości znalazł miejsce w strukturach polskiego wymiaru sprawiedliwości. Nie wiadomo jednak, jaki dokładnie charakter miała jego znajomość z rodziną Jurjewów lub Knittlów.

Iwan Iwanowicz Maksimowicz był zawodowym oficerem armii rosyjskiej w stopniu sztabs-kapitana. W rosyjskich indeksach wojskowych występuje oficer o dokładnie takich samych danych, którego dokumentacja służbowa obejmuje okres odpowiadający chronologicznie świadkowi ślubu z 1902 roku. Identyfikacja jest obiecująca, lecz wymaga jeszcze potwierdzenia na podstawie właściwych akt personalnych. 

Skład świadków dobrze koresponduje z pochodzeniem Marii jako córki rosyjskiego oficera. Wśród osób towarzyszących nowożeńcom znajdowali się przedstawiciele sądownictwa okręgowego, sądownictwa handlowego, administracji oraz armii rosyjskiej. Najostrożniejszy wniosek jest więc taki, że Maria, a poprzez małżeństwo również Prokop, pozostawali w bezpośrednim kontakcie z warszawskim środowiskiem rosyjskich urzędników, prawników i wojskowych.

Maria Jurjewa i jej rodzina

Maria Jefimowna Jurjewa urodziła się około 1875 roku. Była córką Eufemiusza (Jefima) Jurjewa, kapitana armii rosyjskiej, zmarłego przed jej ślubem. 

Samo pochodzenie Marii, a także środowisko widoczne w akcie jej ślubu pozwalają wiązać rodzinę Jurjewów z rosyjskim kręgiem wojskowo-urzędniczym. Nie udało się jednak dotąd ustalić imienia jej matki ani dokładniej odtworzyć wcześniejszych losów ojca. Nie ma również podstaw do utożsamienia Eufemiusza Jurjewa z oficerami o tym samym imieniu i nazwisku występującymi w wykazach armii rosyjskiej już w pierwszej połowie XIX wieku. Chronologia wyklucza prostą identyfikację, a dostępne źródła nie pozwalają na razie wykazać wielopokoleniowej tradycji oficerskiej tej konkretnej gałęzi Jurjewów.

W dokumentach pojawia się natomiast prawdopodobnie siostra Marii – Lidia Lenc (Lentz), również określana jako córka Eufemiusza. Była żoną rzeczywistego radcy stanu, a więc urzędnika należącego do bardzo wysokiej, IV klasy rosyjskiej Tabeli Rang. Informacja ta dodatkowo wskazuje, że rodzina Marii pozostawała w kręgu wyższej rosyjskiej administracji państwowej. Nie udało się dotąd jednoznacznie ustalić tożsamości męża Lidii. Można brać pod uwagę Konstantego Lenca, prawnika i późniejszego urzędnika II Rzeczypospolitej, jednak dostępne materiały nie pozwalają obecnie potwierdzić, że był on właśnie mężem Lidii Jurjewej. 

Obraz rodziny Marii, jaki wyłania się ze źródeł, jest zatem dość spójny: jej ojciec był kapitanem armii rosyjskiej, szwagier należał do wysokich szczebli rosyjskiej służby cywilnej, a wśród świadków jej ślubu znaleźli się sędziowie, urzędnicy i zawodowy oficer. Nie pozwala to zrekonstruować genealogii Jurjewów, ale wyraźnie sytuuję Marię w rosyjsko-prawosławnym środowisku wojskowo-urzędniczym.

Związek Prokopa i Marii trwał trzydzieści siedem lat, aż do śmierci Prokopa w 1939 roku. Przetrwał więc schyłek panowania rosyjskiego w Warszawie, I wojnę światową, upadek Imperium Rosyjskiego oraz ponad dwie dekady życia w realiach niepodległej II Rzeczypospolitej. Maria zmarła w 1960 roku.

Córki Prokopa i Marii

Prokop i Maria mieli cztery córki: Marię, Halinę, Wierę i Tatianę.

Maria urodziła się w 1902 roku i zmarła w 1988 roku. W zachowanych materiałach występuje pod nazwiskiem panieńskim; nie odnaleziono informacji o jej małżeństwie ani potomstwie. Została pochowana na cmentarzu prawosławnym na Woli, w kwaterze 75/6/11.

Halina, urodzona w 1905 roku, w późniejszych źródłach występuje jako Halina Wągracka lub Wągrocka. Zmarła w 1985 roku i została pochowana razem z siostrą Marią na cmentarzu prawosławnym na Woli. Dostępne materiały nie pozwalają ustalić, czy miała dzieci.

Najmłodszą córką była Tatiana. Jej data urodzenia nie jest całkowicie pewna. Inskrypcja nagrobna wskazuje rok 1910, natomiast zapis w księdze metrycznej cerkwi Litewskiego Pułku Lejbgwardii podaje 1 listopada 1911 roku. W tym samym dokumencie ojciec występuje jako Prokopiusz Knittel, „obywatel ziemski z guberni warszawskiej”, a oboje rodzice zostali określeni jako prawosławni. Chrzest Tatiany odbył się 1 kwietnia 1915 roku. Rodzicami chrzestnymi byli Konstanty Knittel, brat Prokopa, oraz Lidia Lenc, siostra Marii z Jurjewych.

Tatiana pozostała spośród córek najściślej związana z wawerską nieruchomością. Po śmierci ojca to właśnie ona w 1942 roku złożyła w Wydziale Hipotecznym Ziemskiego Sądu Okręgowego wypis jego aktu zgonu oraz oświadczenie dotyczące stanu prawnego posiadłości. Zmarła w 1997 roku. W tym samym grobie spoczywa Jolanta Wągrocka-Chlibiuk (1946–1993), co może wskazywać na bliskie pokrewieństwo, być może relację matka–córka.

Odmiennie od losów jej sióstr potoczyło się życie Wiery. Urodziła się 26 kwietnia 1908 roku w Warszawie. W 1936 roku wyemigrowała do Stanów Zjednoczonych. W spisie z 1940 roku Wiera została odnotowana w Miami Beach na Florydzie. 30 listopada 1940 roku w Lucas County w stanie Ohio poślubiła Juliusa Piaskowskiego. Wiera mieszkała wówczas w Detroit. W późniejszych dokumentach Wiera występowała jako Vera Piaskowski. Z dokumentacji Social Security wynika ponadto, że uzyskała obywatelstwo amerykańskie. Wiera pozostała w Stanach Zjednoczonych do końca życia. Zmarła 13 listopada 1992 roku w wieku 84 lat. 

Marszałkowska 43

W pierwszych latach XX wieku Prokop zachował wyraźny związek z centrum Warszawy. W wydaniu „Adresów Warszawy” na rok 1908 figuruje jako „obywatel”, zamieszkały przy ul. Marszałkowskiej 43.

Adres ten dobrze pokazuje podwójny charakter jego życia. Wawer był miejscem inwestycji, letniskowej zabudowy i późniejszej rodzinnej własności, natomiast Prokop pozostawał jednocześnie związany z miejskim środowiskiem Warszawy.

Willa Knittla jako przedsięwzięcie

Określenie „Willa Knittla” nie odnosiło się początkowo wyłącznie do jednego budynku. Dokumenty hipoteczne i parcelacyjne wskazują raczej na większą własność obejmującą kilka obiektów i gruntów związanych z rozwijającą się kolonią willowo-letniskową.

Teren należał pierwotnie do większego kompleksu określanego jako Adamówka Wilanowska, związanego z dawnymi dobrami wilanowskimi Potockich. Dopiero w latach 1922–1923 Prokop doprowadził do wydzielenia swojej nieruchomości jako samodzielnej jednostki hipotecznej. Jej powierzchnia wynosiła 3 morgi i 83 pręty, czyli około 1,76 ha.

W 1912 roku ponownie pojawiły się ogłoszenia dotyczące wynajmu. Oferowano wówczas murowaną willę określaną jako „II-ga willa od szosy”, położoną w Glinkach pod lasem. Składała się z trzech dużych pokoi, kuchni ze zlewem, werandy i ogródka. Podkreślano również dogodną komunikację z Warszawą, a czynsz sezonowy wynosił 200 rubli.

Kryzys lat trzydziestych

W latach trzydziestych pojawiają się oznaki pogorszenia sytuacji finansowej rodziny. W sierpniu 1930 roku ogłoszono sprzedaż pięciu dywanów perskich i tekińskich. Sam fakt sprzedaży ruchomości nie dowodzi jeszcze poważnego kryzysu finansowego, ale w zestawieniu z późniejszym zadłużeniem posiadłości może być traktowany jako wczesny sygnał potrzeby uzyskania dodatkowej gotówki.

W 1938 roku Prokop wraz z żoną Marią i córką Marią zaciągnął pożyczkę hipoteczną w wysokości 5000 zł w złocie, zabezpieczoną na całej nieruchomości. Zobowiązanie ograniczało możliwość dalszego obciążania, podziału i sprzedaży posiadłości bez zgody wierzyciela. Mimo tego Prokop pozostał jej formalnym właścicielem aż do śmierci.

Śmierć podczas oblężenia Warszawy

Prokop Knittel zmarł 24 września 1939 roku w Warszawie, w czasie oblężenia miasta. Datę potwierdzają dokumenty hipoteczne: 23 kwietnia 1942 roku jego córka Tatiana przedłożyła w sądzie wypis aktu zgonu ojca. Miejsce i dokładne okoliczności śmierci oraz pochówku Prokopa pozostają nieznane.

Po jego śmierci rozpoczęło się postępowanie spadkowe dotyczące wawerskiej nieruchomości. Maria, Halina i Tatiana zostały związane z własnością posesji, natomiast Wiera, przebywająca w Stanach Zjednoczonych, nie uczestniczyła w wojennym postępowaniu hipotecznym. W 1942 roku sprawa spadku po Prokopie została także wymieniona w urzędowym obwieszczeniu władz okupacyjnych.

W czasie okupacji właścicielki zostały zobowiązane do opracowania planu parcelacyjnego i budowy dróg dojazdowych. Koszt prac oszacowano na 15 082 zł, co przyczyniło się do stopniowej sprzedaży części gruntów i rozpadu dawnej posiadłości. W kolejnych dziesięcioleciach teren dawnej kolonii Knittla został włączony w rozwijającą się zabudowę Marysina Wawerskiego.

Dziedzictwo

Biografia Prokopa pozostaje fragmentaryczna. Nie znamy jego wykształcenia ani dokładnej drogi zawodowej, a źródła rzadko mówią o nim bezpośrednio. Mimo to zachowane materiały pozwalają uchwycić wyraźną drogę życiową: od syna warszawskiego stolarza i osieroconego nastolatka do obywatela Warszawy i właściciela znacznej nieruchomości w rozwijającym się Wawrze.

Już w latach dziewięćdziesiątych XIX wieku nazwisko Knittel było związane z parcelacją Wawra, a w 1900 roku funkcjonowała tam willa przeznaczona na wynajem.

Małżeństwo z Marią poszerzyło krąg kontaktów Prokopa o rosyjsko-prawosławne środowisko administracyjne i wojskowe. Jego droga życiowa przebiegała zatem na przecięciu kilku światów: warszawskiego rzemiosła ewangelickiego, przedsiębiorczości i rynku nieruchomości, rodzinnych powiązań z Daabami oraz rosyjskiego środowiska urzędniczo-wojskowego.

Najtrwalszym materialnym śladem tej historii pozostała Willa Knittla w Wawrze — fragment większego przedsięwzięcia inwestycyjnego rozpoczętego przez Prokopa jeszcze pod koniec XIX wieku.

CHRONOLOGIA

• ok. 1866 – narodziny Prokopa Knittla w Warszawie.

• ok. 1875 – narodziny Marii Jefimowny Jurjewej, późniejszej żony Prokopa.

• między 1878 a 1881 – prawdopodobna śmierć Hermana Knittla, ojca Prokopa.

• 27 lutego 1881 – śmierć Rozalii z Bentzów Knittel, matki Prokopa; pozostawia pięcioro nieletnich dzieci.

• 1883 – Helena Knittel poślubia Leopolda Daaba.

• ok. 1885 – zgodnie z określeniem „dwa lata później” Rozalia Anna Knittel wiąże się z księgarzem Janem Powarowem.

• lata 90. XIX w. – Prokop i jego brat Władysław pojawiają się w źródłach jako ofiarodawcy na kolonie letnie dla dzieci; najpóźniej w tej dekadzie Prokop angażuje się także w nieruchomości w Wawrze.

• 1895 – śmierć Jana Powarowa.

• 1896 – nazwisko Knittel pojawia się na urzędowo poświadczonej kopii planu parcelacyjnego terenów w sąsiedztwie Fortu Wawer; w przypisanym obszarze zaznaczone są cztery istniejące obiekty.

• 1897 – Rozalia Anna Knittel poślubia Adolfa Daaba.

• 1900 – w „Kurjerze Warszawskim” ukazują się ogłoszenia dotyczące wynajmu willi Knittla w Wawrze.

• 26 sierpnia 1902 – Prokop Knittel i Maria Jefimowna Jurjewa zawierają małżeństwo w warszawskiej parafii prawosławnej Zaśnięcia NMP. Prokop ma ok. 36 lat, Maria 27.

• 1902 – narodziny najstarszej córki Prokopa i Marii, Marii Knittel.

• 1905 – narodziny córki Haliny Knittel, później Wągrackiej/Wągrockiej.

• 26 kwietnia 1908 – przyjęta jako właściwa data urodzenia Wiery Knittel w Warszawie, potwierdzona m.in. przez dokumentację Social Security.

• 1908 – Prokop figuruje w „Adresach Warszawy” jako „obywatel”, zamieszkały przy ul. Marszałkowskiej 43.

• 1910 – rok urodzenia Tatiany Knittel według inskrypcji nagrobnej.

• 1 listopada 1911 – data urodzenia Tatiany podana w księdze metrycznej cerkwi Litewskiego Pułku Lejbgwardii.

• 1912 – kolejne ogłoszenia o wynajmie willi Prokopa w Glinkach/Wawrze; oferowano „II-gą willę od szosy”.

• 1 kwietnia 1915 – chrzest Tatiany Knittel; rodzicami chrzestnymi są Konstanty Knittel i Lidia Lenc, siostra Marii Jurjewej.

• 1922–1923 – Prokop doprowadza do wydzielenia swojej posiadłości jako samodzielnej jednostki hipotecznej, liczącej 3 morgi i 83 pręty, ok. 1,76 ha.

• sierpień 1930 – ogłoszenie o sprzedaży pięciu dywanów perskich i tekińskich należących do rodziny Knittlów.

• 1936 – Wiera, mając 28 lat, emigruje do Stanów Zjednoczonych.

• 1938 – Prokop, Maria i ich córka Maria zaciągają pożyczkę hipoteczną 5000 zł w złocie, zabezpieczoną na całej wawerskiej nieruchomości.

• 1939 – według danych spisowych Wiera pracowała w USA przez około 48 tygodni, osiągając dochód ok. 480 dolarów.

• 24 września 1939 – śmierć Prokopa Knittla w Warszawie podczas oblężenia miasta. Małżeństwo Prokopa i Marii trwało około 37 lat.

• 26 kwietnia 1940 – spis powszechny odnotowuje Wierę przy 590 15th Street w Miami Beach jako pannę i służącą w prywatnym domu. Nie posiada jeszcze numeru Social Security.

• 30 listopada 1940 – Wiera poślubia Juliusa Piaskowskiego w Lucas County w stanie Ohio; mieszka wówczas w Detroit.

• między 1940 a 1985 – Wiera otrzymuje numer Social Security; dokładnej daty pierwszego nadania nie ustalono.

• 23 kwietnia 1942 – Tatiana przedkłada w sądzie wypis aktu zgonu Prokopa i oświadczenie dotyczące stanu prawnego nieruchomości.

• 1942 – sprawa spadku po Prokopie pojawia się również w urzędowym obwieszczeniu władz okupacyjnych; z własnością posesji związane są Maria, Halina i Tatiana, ale nie Wiera.

• 18 sierpnia 1942 – data numeru „Dziennika Urzędowego dla Generalnego Gubernatorstwa” (źródło dotyczące sprawy spadkowej)

• 1946 – narodziny Jolanty Wągrockiej-Chlibiuk, pochowanej później w tym samym grobie co Tatiana.

• przed 12 kwietnia 1950 – śmierć Juliusa Piaskowskiego, ponieważ w spisie z tego dnia Wiera figuruje już jako wdowa.

• 12 kwietnia 1950 – spis powszechny odnotowuje Wierę w Hamtramck, Michigan, jako głowę gospodarstwa domowego i wdowę; nie jest jeszcze naturalizowaną obywatelką USA.

• między 1950 a 1985 – Wiera uzyskuje obywatelstwo amerykańskie; dokładnej daty naturalizacji nie ustalono.

• 12 maja 1952 – nazwisko „Piaskowski, Vera Knittel” pojawia się w „Congressional Record” w związku z House Concurrent Resolution 76 dotyczącą zawieszenia postępowań deportacyjnych i uregulowania statusu pobytowego wymienionych osób.

• 1960 – śmierć Marii z Jurjewów Knittel, wdowy po Prokopie.

• 1985 – śmierć córki Haliny Knittel/Wągrockiej.

• 27 czerwca 1985 – dokument Social Security dotyczący wydania duplikatu lub wymiany karty Wiery; podaje datę urodzenia 26 kwietnia 1908 r., Warszawę, nazwisko panieńskie Knittel i dane rodziców. Wiera figuruje już jako obywatelka USA.

• 1988 – śmierć najstarszej córki, Marii Knittel.

• 13 listopada 1992 – śmierć Wiery (Vera Piaskowski) w Detroit, w wieku 84 lat.

• 1993 – śmierć Jolanty Wągrockiej-Chlibiuk (1946–1993).

• 1997 – śmierć Tatiany Knittel.

Najważniejsze rozbieżności

• 24/26 kwietnia 1908 jako data urodzenia Wiery; 

• błędny wiek w akcie ślubu sugerujący urodzenie ok. 1914; 

• 1910 lub 1 listopada 1911 jako data urodzenia Tatiany; 

• zapis, że Wiera mieszkała w Detroit już 1 kwietnia 1935, choć dokumenty imigracyjne wskazują jej przybycie do Nowego Jorku dopiero 12/13 września 1936.